Eftelist gaat vérder
woensdag 19 juni 2013
Hartenhof
Dossier
Informatie
Tekeningen
Op de plek van de huidige Brink, aan de rand van de Siervijver, bouwt de Efteling het Rijk der Fantasie, een themagebied dat geheel gewijd zal zijn aan de wereld van Pardoes de Tovernar. Het nieuwe restaurant Polles Keuken opende op 1 februari 2012. De darkride Hartenhof, oorspronkelijk ook gepland voor het zestigjarige jubileum van de Efteling, opent op zijn vroegst in 2015. Het project kost de Efteling in totaal 42,5 miljoen euro en daarmee is Hartenhof de duurste attractie in de geschiedenis van het park.
Met Hartenhof wordt voor het eerst in meer dan vijftien jaar eindelijk weer eens een échte darkride toegevoegd aan het park. Volgens de Efteling mogen we zelfs denken aan een attractie van het kaliber van Droomvlucht en Fata Morgana. Of Hartenhof deze iconische darkrides daadwerkelijk naar de kroon zal steken valt natuurlijk nog te bezien, maar het is in elk geval goed om te horen dat de Efteling het project op ambitieuze wijze aankondigt.
De achtergrond van Hartenhof
De fictieve geschiedenis van Pardoes de Tovernar, zoals bedacht door zijn geestelijk vader en voormalig Eftelingontwerper Henny Knoet, begint op Symbolica, een planeet gelegen in de schaduw van ons bewustzijn, in het Rijk der Fantasie. Pardoes wordt als vondeling in bescherming genomen door de oude fee Aliciana, die weet dat een duistere macht op zoek is naar de boreling. De kleine jongen krijgt de schuilnaam Pardoes, wordt vermomd als nar en groeit op in het koninklijke paleis Hartenhof, waar koning Pardulfus met zachte hand regeert. Pardoes raakt aan het Hartenhof bevriend met Prinses Pardijn, dochter van Pardulfus en hij bekwaamt zich onder het toeziend oog van Grootmagister Almar in de toverkunsten. Uiteindelijk wordt Pardoes als bewaker van de fantasie naar de Efteling gezonden, een plek op onze aarde, aan onze kant van de Evenmaar.
Hoewel Hartenhof dus zeker niet in het attractiepark in Kaatsheuvel zou moeten liggen, maar - iets minder tastbaar - in de schaduw van ons bewustzijn, is er blijkbaar tóch voor gekozen om een stukje Symbolica naar de Efteling te halen. Of en op welke manier dit in de oorspronkelijke historie van Pardoes zal worden ingepast is vooralsnog niet bekendgemaakt.
Maquette Hartenhof
Over de attractie
Het gebouw voor de attractie meet ruim zevenduizend vierkante meter en de ruwbouw ervan kost zo'n 9,5 miljoen euro. Het paleis zal van flinke invloed zijn op het centrale parkdeel, met twee opvallende torens van 25 en 22 meter hoog en een koepelgewelf van ruim 18 meter hoog. Het bouwwerk wordt opgetrokken uit gestucte muren, daken bedekt met leisteentjes, roosvensters en glas-in-lood. Aan de hartjes in de gotische ramen en de kroontjes op de dakpunten herkennen we de flair van koning Pardulfus. De achterzijde van het bouwwerk grenst aan de Siervijver. Hier leiden trappen naar een serre, die bezoekers uit laat kijken over de Siervijver en de Gondoletta. Op de hoek van de achtergevel vinden we een sterrenkijker.
Binnenin Hartenhof maken de bezoekers kennis met de wereld van Pardoes. Een uitgebreid gethematiseerde wachtrij leidt door verschillende ruimtes die elk een bepaalde functie zullen hebben binnen het paleis, getuige werknamen als 'zonnenzaal' en 'cosmosgalerij'. Uiteindelijk belanden bezoekers op het van een grote kroonluchter voorziene instapperon, en dan volgt een rit door het paleis. De rit zelf voert langs verschillende scènes in het gebouw, waarbij met name het reusachtige observatorium vermoedelijk een indrukwekkend schouwspel zal vormen - wanden vol torenhoge boekenkasten en aan de zoldering een duizend kilo wegend planetarium met acht Symbolicaanse planeten.
Voor welke vorm van transport de Efteling heeft gekozen is momenteel nog niet bekend, maar de de voertuigbanken zullen zich met een snelheid van een meter per seconde, ofwel ruim 3,5 kilometer per uur door de ruimte voortbewegen. In geval van nood rijden ze op dubbele snelheid naar één van de twee verzamelplekken voor evacuatie.
Een nieuwe generatie ontwerpers
Hartenhof wordt ontworpen door het huidige team van Eftelingontwerpers. Sander de Bruijn, die eerder het ontwerp van Raveleijn voor zijn rekening nam, is hoofdontwerper. Met de komst van de attractie zullen we voor het eerst echt iets gaan zien van de Pardoes-portefeuille die De Bruijn enkele jaren geleden overnam van geestelijk vader Henny Knoet. Sander de Bruijn beheert sinds het vertrek van Henny Knoet de volledige wereld van Pardoes de Tovernar, Prinses Pardijn en de planeet Symbolica. Het ontwerp van het interieur van Polles Keuken wordt verzorgd door Jeroen Verheij en Robert-Jaap Jansen, voor het exterieur is Sander de Bruijn verantwoordelijk. Henny Knoet ontwikkelde een uitgebreid stijlboek, waarin hij nauwkeurig de eigenschappen van de personages en de fysieke wereld van Symbolica vastlegde als leidraad voor de nieuwe ontwerpers.
Henny Knoet: "Ik heb vanaf de jaren negentig langdurig geijverd om Pardoes een eigen plaats in het park te geven. Een vaste plek waar bezoekers hem zouden kunnen vinden, want hij liep altijd maar overal en nergens rond. Ik heb destijds uitgebreide schetsen gemaakt voor een kasteelachtig pand, dat aan de rand van de Brink had moeten staan. Iets waaraan mensen konden zien: hier leeft, woont en slaapt Pardoes de Tovernar. Niet zoals bij een huisje in het Kabouterdorp, met een animatronic op een stoeltje, maar vooral een plek waarbij je voelde dat Pardoes er leeft, maar dat hij nét even weg is."
Dit plan werd destijds ook meegenomen in de ontwerptekeningen voor de Pardoespromenade van Chris van Grinsven, die zich als landschapsarchitect bezighield met de infrastructuur van de promenade en de Brink. Knoet's schetsen voor het kasteel waren erin verwerkt: de spitsen van de torens waren tussen de bomen te zien.
Het is er destijds niet van gekomen om de ontwerpen ten uitvoer te brengen: zo'n tien jaar geleden werden Pardoespromenade en Brink aangelegd zonder dat Pardoes de Tovernar daarbij een vaste plek in het park kreeg. Met de komst van Hartenhof wordt Pardoes niet slechts een enkel pand gegund - er verrijst een heus themagebied, met horeca en een attractie. De plannen zijn dus flink gewijzigd, maar de hand van Henny Knoet blijft duidelijk zichtbaar in de architectuur van Hartenhof.
Pardoes in de Efteling
Pardoes de Tovernar zag het levenslicht in 1989 als beeldmerk van de Efteling. Het park wilde, net als andere attractieparken, een eigen mascotte. Henny Knoet: "Er kwamen vragen van fabrikanten die afbeeldingen van Efteling-characters wilden. Daar hadden ze bij de Efteling nog nooit van gehoord! Ik kreeg daarom de opdracht een nieuwe huisstijl met mascotte te ontwerpen. Het park bestond op dat moment al uit meer dan alleen de stijl van Anton Pieck. Dat gegeven was de aanleiding voor mij om een figuurtje ontwerpen dat zowel de romantiek als het meer dynamische kon vertegenwoordigen."
De behoudende cultuur die in het park heerste zorgde niet vanaf het begin voor het commercieel uitbaten van Pardoes. Intern waren nog steeds veel tegenstanders van het concept, waaronder creatief directeur Ton van de Ven. Wellicht onderschatten de protestanten de kracht van Pardoes de Tovernar, want al snel ontstond de vraag naar merchandise en kwam de eerste Pardoesknuffel. Knoet: "Die verkocht fantastisch goed, maar een naam wist de bezoeker niet te noemen. Dat is pas jaren later gekomen, met een spelletje in het tv-programma Staatslot op Locatie. Daarin vroeg een reporter aan bezoekers in het park of ze Pardoes hadden gezien. Daarmee werd Pardoes geheel toevallig bekend bij het publiek. Dat geeft ook aan dat de Efteling er eigenlijk helemaal niet zo mee bezig was. Men was puur gericht op het park. Pas de laatste jaren wordt ontdekt dat er meer is."
Henny Knoet heeft nooit een blad voor de mond genomen als het gaat over de moeite die het kostte om zijn creatie tot wasdom te laten komen. In het verleden liet hij daarover ook regelmatig zijn frustratie blijken. In een interview met het Brabants Dagblad zei hij hierover: "Het is zelfs moeilijk te accepteren dat de ontwikkelingen niet wat sneller gaan. De Efteling is met Pardoes nog niet echt de markt op gegaan. Als Pardoes een creatie van Disney of Warner zou zijn, was hij al lang een wereldwijd fenomeen." Of die vlieger helemaal op gaat valt te betwisten, want naast de beperkte aandacht vanuit de organisatie was er nog een ander probleem dat een commercieel succes altijd in de weg heeft gestaan: Henny Knoet is een tekenaar, een sfeerschepper, maar een middelmatig verhalenverteller. Daarentegen zijn zijn tekeningen van de planeet Symbolica bijzonder gedetailleerd en sprookjesachtig. In hetzelfde interview zegt Knoet: "Er is zoveel geweld, dat we er gewend aan zijn geraakt. Zelfs de kinderwereld wordt steeds harder. Met Pardoes wil ik de kinderlijke verwondering weer terugbrengen. Pardoes is magie, mystiek."
Met de bouw van Hartenhof krijgt Pardoes dan eindelijk een attractie in het park. Het heeft meer dan twintig jaar geduurd voordat de Efteling zich over alle bezwaren heen kon zetten. Het is nu aan het huidige ontwerpteam om het beste beentje voor te zetten!
Alle artikelen
© Eftelist • De redactie is bereikbaar op redactie@eftelist.nl • Volg Eftelist op Twitter